Aileler çocuk BES'i çoğu zaman üniversite masrafı için başlatır. Ancak hedefin eğitim olması, mevzuatta eğitim adına özel ve kesintisiz bir para çekme hakkı bulunduğu anlamına gelmez. Temmuz 2026 itibarıyla kısmen ödeme hakkı evlilik, konut alımı ve doğal afet halleriyle sınırlıdır. Eğitim bu üç neden arasında yer almaz.
En önemli ayrım: Eğitim için özel “kısmi çekim” yoktur; fakat BES'ten istenen zamanda tamamen ayrılmak mümkündür. Tam çıkışta devlet katkısı hak edişi ve getiri stopajı uygulanır, sözleşmenin uzun vadeli geçmişi sona erer.
Eğitim Hedefinde Kullanılabilecek Seçenekler
| Seçenek | Sözleşme devam eder mi? | Dikkat edilmesi gereken |
|---|---|---|
| Eğitim gerekçesiyle kısmen ödeme | Mevcut düzenlemede bu gerekçe yok | Evlilik, konut veya doğal afet şartlarıyla karıştırılmamalı |
| Tamamen sistemden ayrılma | Hayır | Hak edilmeyen devlet katkısı alınamaz; getiri üzerinden stopaj doğar |
| Katkı payını azaltıp devam etme | Evet | Eğitim gideri başka kaynaktan karşılanır, BES süresi korunur |
| Hedef yaklaşırken fon riskini azaltma | Evet | Getiri garantisi yoktur; vade ve risk birlikte değerlendirilir |
Kısmen Ödeme Hakkı Hangi Durumlarda Var?
Bireysel emeklilik sözleşmesini sonlandırmadan birikimin bir kısmını alma hakkı; evlilik, konut alımı ve genel hayata etkili doğal afet halleri için düzenlenmiştir. Evlilik ve konut başvurusunda sözleşmenin en az beş yıldır sistemde olması ve başvuru tarihinde geçerli aylık brüt asgari ücretin en az beş katı kadar katkı payı ödenmiş olması gerekir. Doğal afette bu iki şart aranmaz.
Alınabilecek tutar birikimin en fazla %50'sidir. Evlilik ve konut halinde kısmen ödenen tutarın %20'si, doğal afette %25'i kadar devlet katkısı hesabından ek ödeme yapılabilir. Katılımcı ayrıca üç yıl sistemden çıkmayacağını taahhüt eder. Her neden bir kez kullanılabilir; doğal afet dışındaki iki kısmen ödeme arasında en az beş yıl bulunmalıdır. Bu kurallar, eğitimi dolaylı olarak uygun neden haline getirmez.
Çocuk 18 Yaşına Geldiğinde Ne Değişir?
Fiil ehliyetini kazanan genç katılımcı sözleşmeden doğan hakları kendisi kullanır. Birikimi eğitim için tamamen çekmek isterse emeklilik şirketine ayrılma talebi verebilir. Ancak 18 yaş otomatik çıkış veya emeklilik hakkı değildir. Sözleşme devam edebilir; sistemde geçen süre sıfırlanmaz. Bu geçişi çocuk BES 18 yaşında ne olur rehberinde ayrıntılı anlattık.
Çocuk henüz küçükse yasal temsilci ayrılma başvurusu yapabilir. EGM rehberine göre ayrılma tutarı çocuk katılımcıya ait bir hesaba aktarılmalıdır. Ödemeyi veli veya başka bir yakının yapmış olması, birikimi o kişinin malı haline getirmez.
Tam Çıkışta Eline Geçecek Tutar Nasıl Değişir?
Hesap ekranındaki toplam bakiye ile banka hesabına ödenecek net tutar aynı olmayabilir. Devlet katkısı hesabında sistemde en az 3 yılda %15, 6 yılda %35, 10 yılda %60; emeklilik, vefat veya maluliyette %100 hak edilir. Ayrıca stopaj ana para üzerinden değil, getiri üzerinden uygulanır: 10 yıldan az kalıp ayrılanlarda %15; 10 yılı doldurup 56 yaşı tamamlamadan ayrılanlarda %10; emeklilik, vefat veya maluliyette %5.
Şirketin sözleşmenin ilk beş yılına ait ertelenmiş giriş aidatı veya diğer plan kesintileri varsa net ödeme ayrıca etkilenebilir. Çıkış formundaki hesap bildirim cetvelini okumadan karar vermeyin. Ayrıntılı kalemler için para çekme kesintileri ve masraf rehberini birlikte inceleyin.
Örnek: Yedi Yıllık Sözleşmeyle Üniversite Gideri
Çocuk 11 yaşında sisteme girmiş, 18 yaşında üniversiteye başlarken sözleşme yedi yılı doldurmuş olsun. Eğitim bağımsız kısmen ödeme nedeni olmadığı için sırf okul faturası sunarak birikimin %50'sini alma hakkı doğmaz. Genç katılımcı tam çıkışı seçerse devlet katkısı hesabının %35'ine hak kazanır ve toplam getiri üzerinden %15 stopaj uygulanır. Bir yıl daha beklemek sözleşmeyi sekiz yıla getirir ama hak ediş kademesini değiştirmez; on yıl dolduğunda devlet katkısı hak edişi %60'a yükselir. Karar, eğitim finansmanı ihtiyacı ile kaybedilecek uzun vadeli hakların karşılaştırılmasına dayanmalıdır.
Hedef Tarihe Üç Yıl Kala Plan
- Hedef eğitim bütçesini BES dışında kalan nakit ve burs olasılıklarıyla birlikte hesaplayın.
- BES Mobil'de ana para, getiri, devlet katkısı ve hak ediş oranını ayrı ayrı görün.
- Emeklilik şirketinden tahmini ayrılma tutarını ve tüm kesintileri yazılı olarak isteyin.
- Hedef yaklaştıkça fon oynaklığını vade ile uyumlu hale getirin; son anda zorunlu satış riskini azaltın.
- Tam çıkış gerekmiyorsa katkı payını geçici azaltma veya ödemeye ara verme maliyetini karşılaştırın.
Kısmen ödeme şartlarının resmî ve güncel özeti EGM Katılımcı Bilgilendirme Rehberi içinde yer alır; mevzuat metinleri ise SEDDK yönetmelikler sayfasından izlenebilir.
Bu içerik genel bilgilendirmedir; yatırım, hukuk veya vergi danışmanlığı değildir.
Son güncelleme: 18 Temmuz 2026